Pionki – spacer po mieście

Wirtualny spacer po mieście – Start od dworca PKP

Jeśli jednak chcesz iść piechotą to…

Zapraszamy na spacer po naszym małym miasteczku, podczas którego odkryjesz ciekawe i tajemnicze miejsca. Zacznijmy jednak od historii.

Historia

A teraz „w drogę”! Spacer zaczynamy od Dworca PKP Zachodniego.

Budynek Dworca Zachodniego położony w samym centrum Pionek to jedna z dwóch miejskich przystani dla pociągów osobowych. Nawiązuje on konstrukcją do minionej epoki. Charakteryzuje go prosta architektura przypominająca betonowy blok. Spełnia on jednak ważną rolę w mieście, bo w odróżnieniu od paradoksalnie zwanego Dworca Głównego zatrzymują się na nim wszystkie pociągi, co nie ma miejsca na stacji Głównej.
001a Pionki Zach

Mapa lokalizacji dworca

Stojąc na peronie Dworca Zachodniego nietrudno dostrzec nieopodal położony budynek Miejskiego Ośrodka Kultury znajdującego się przy ul. Radomskiej. Został on wybudowany w 1957 roku i przyjął nazwę Zakładowy Dom Kultury ZTS „Pronit”. W roku 1976 został przemianowany na Robotniczy Ośrodek Kultury, a od 1982 roku funkcjonuje jako Miejski Ośrodek Kultury.
002a MOK

źródło: fotopolska, fot. Rafał Terkner

Mapa lokalizacji MOKu

Podążaj w kierunku zachodnim, wzdłuż ulicy, a po lewej stronie zauważysz budynek dawnej Rezydencji Dyrektora Naczelnego PWP (obecnie siedziba Kozienickiego Parku Krajobrazowego oraz Biblioteki Pedagogicznej w Radomiu, Filia w Pionkach). Wzniesiony w latach 1925- 1928, zaprojektowany przez inż. E. Czyża, architektura nawiązuje do pałacu- willi barokowej (budynek piętrowy o zwartym planie z dachem masandrowym i lukarnami w dachu, od frontu- portyk 4 kolumnowy dźwigający płytę balkonu, od ogrodu z balkonem między dwoma ryzalitami oraz tarasem na parterze i schodami do ogrodu).
Biblioteka 1
Mapa lokalizacji Biblioteki

Idąc dalej niedługą chwilę, po lewej stronie stoi uroczy budynek – Pałacyk Dyrektora Technicznego (obecnie siedziba ZUS-u). Wzniesiony został w 1930r w stylu nawiązującym do renesansowej willi włoskiej i dworu polskiego, w Pionkach zwany jako „Dom pod Łabędziami” (od płaskorzeźby na ścianie frontowej budynku). Elewacja boczna- ogrodowa z tarasem na czterech jońskich kolumnach.
003 ZUS
Mapa lokalizacji ZUS

Teraz przejdź między blokami, w kierunku ulicy Zakładowej, a następnie podążaj na zachód (w prawo). Bez trudu dostrzeżesz po lewej stronie przepiękny pałacyk – to dzisiejsze Centrum Aktywności Lokalnej. Dawniej to było Kasyno Urzędnicze. Zaprojektowane przez inż. E. Czyża, wzniesione w latach 1928- 1930 w stylu zmodernizowanego klasycyzmu (Art Deco). Plan Kasyna z okrągłym hallem parteru i piętra, przykrytym spłaszczoną kopułą nawiązuje do tradycji polladieńskich. Całość obiektu jest niezwykle wytworna o logicznie rozplanowanym rzucie i kompozycji podporządkowanej osiowości. Budynek posiada salę widowiskową, w której niegdyś śpiewali m. in. Mieczysław Fogg i Hanka Ordonówna.
004 CAL
Mapa lokalizacji CAL

Przejdź z powrotem do ulicy Zakładowej  i podążaj w wyznaczonym wcześniej kierunku. Natychmiast dojrzysz przed sobą bramę wjazdową „do lasu”, a po lewej stronie pomnik.
005 Brama
Otóż brama którą widzisz stanowiła niegdyś wejście do zlokalizowanego na ogromnym obszarze leśnym Zakładu Tworzyw Sztucznych Pronit, który miał zbawienny wpływ na rozwój miasta i stanowił zatrudnienie dla większości jego mieszkańców. Powstał w 1923 roku i nosił nazwę Państwowa Wytwórnia Prochu i Materiałów Kruszących. W zakładzie tłoczono również płyty winylowe znane na całym świecie. Wielu znanych artystów odwiedzało to miejsce.

Mapa lokalizacji bramy

Tuż obok, po lewej stronie stoi pomnik postawiony w 1958 roku. Na wmurowanej tablicy widnieje tekst: „Dla wiecznej czci i w hołdzie pracownikom tutejszej Wytwórni, którzy w latach martyrologii narodu polskiego 1939 – 1945 złożyli swe życie na posterunkach pracy, padli w zbrojnej obronie Ojczyzny na wszystkich kontynentach świata, pomordowanych w więzieniach i obozach przez hitlerowskich barbarzyńców lub zaginęli bez wieści, skromną tę tablice dla pamięci pokoleń wmurowali -Pracownicy, Dyrekcja, Organizacje społeczno-polityczne i ZBOWiD”.
006 Pomnik
Mapa lokalizacji pomnika

Na tle pomnika, ze środka lasu wyłania się Budynek Dyrekcji „Pronitu”
Wzniesiony w 1928- 1929r, zaprojektowany przez arch. E. Czyża, jednopiętrowy, na rzucie w kształcie litery E, o monumentalnym wyrazie, w stylu zmodernizowanego klasycyzmu. Architektura logicznie uporządkowana rytmami zblokowanych okien i pilastrów. Tu zapadały ważne decyzje związane z rozwojem miasta.
 

007 Dyrekcja Pronit

źródło: fotopolska, fot. Rafał Terkner
Mapa lokalizacji budynku

Aby zwiedzić kolejne zabytki Pionek musisz wrócić się drogą wzdłuż ulicy Zakładowej, a na rozwidleniu skręcić w prawo i podążać prosto.
Mapa Mesko-Poczta
Mijając Dworzec Zachodni po prawej stronie ulicy stoi piękny budynek oddany do użytku w 1928 roku, w którym dawniej był Urząd Pocztowy.
OLYMPUS DIGITAL CAMERA

źródło: fotopolska, fot. Rafał Terkner
Lokalizacja budynku poczty

Stąd już o krok do obecnego Urzędu Miasta Pionki (dalej na wprost ulicą Jana Pawła II).
Dawny hotel „Lampart”, wybudowany w 1928r przez Wytwórnię z przeznaczeniem na mieszkania dla kawalerów, głównie pracowników umysłowych , techników i inżynierów zatrudnionych w PWP.
009 UM
Mapa lokalizacji Urzędu Miasta

Rozejrzyj się dookoła. Nie sposób nie dostrzec z tego miejsca wieży jednego z trzech Ponikowskich kościołów. Ten, pod wezwaniem św. Barbary, jest ze wszystkich najstarszy. Nie bez powodu ma właśnie tę patronkę. W obliczu niebezpieczeństwa związanego z pracą w PWP, w której pracownicy mieli do czynienia z prochem i amunicją wezwano na pomoc św. Barbarę – patronkę górników i osób umierających. Kościól, który dominuje w krajobrazie miasta zbudowany został w latach 1929- 1932 według planów słynnego architekta Stefana Szyllera. Świątynia została zaprojektowana w stylu neobarokowym z elementami renesansowymi, bazylika trójnawowa na planie krzyża, środkowa nawa znacznie większa i wyższa od pozostałych. Piękny ołtarz główny posiada formę świątyni greckiej z frontonem i podwójnymi kolumnami.
010 kościół
Mapa lokalizacji kościoła

Ołtarz wewnątrz kościoła
010a ołtarz
W pionkach propagujemy aktywne spędzanie wolnego czasu, stąd nasza propozycja spaceru po mieście. Więc się nie zatrzymuj. Przed Tobą kolejne atrakcje. Wychodząc z kościoła skręć w prawo i  podążaj pod górkę wzdłuż ulicy około 500 metrów. Na rozwidleniu po lewej stronie z pewnością zauważysz budynek drugiego dworca kolejowego Pionek. Jest to dworzec tzw. Główny. Jak już wiesz, dworzec Zachodni jest w Pionkach główną przystanią PKP. Skąd więc paradoksalna nazwa miejsca, w którym się znajdujesz…? Został wybudowany w 1925r według wzornika Ministerstwa Robót Publicznych w stylu dworkowym podkreślającym polskość kolei żelaznych.
011 Dworzec główny
Mapa lokalizacji dworca

Wychodząc z dworca wejdź na skrzyżowanie, skręć w lewo i podążaj wzdłuż głównej ulicy. Kiedy miniesz mokradła, po prawej stronie ujrzysz pomnik. Jest to wyjątkowe miejsce pamięci w mieście.
Tu w 1944 roku Niemcy rozstrzelali na oczach innych ludzi, siłą zgromadzonych, dziesięciu partyzantów, a wśród nich młodego Adasia Guzala. Ich groby znajdują się na jednym z dwóch cmentarzy, które również w Pionkach możesz zwiedzić.
012a Pomink
Mapa lokalizacji pomnika

Po długiej wędrówce proponujemy kąpiel w krytym basenie miejskim znajdującym się w samym centrum Pionek, którego budynek również pochodzi z czasów industrializacji, lub w Stawie Górnym, gdzie znajdziesz ukojenie w słońcu, na niedużej plaży, z której rowerkiem wodnym lub kajakiem odpłyniesz w siną dal. Gdybyś jednak w długiej drodze po mieście doznał jakiejkolwiek kontuzji to zapewniam Cię, że miejscowi medycy ukoją Twój ból w pięknym obiekcie, który również pamięta dawne czasy.
Basen i staw
Mapa lokalizacji basenu
Mapa lokalizacji stawu

Mamy również atrakcje dla dzieci. Jedna z nich to Ogródek Jordanowski

Ogródek
Ogródek 1
Ogródek 2
Krótką historię powstania miasta Pionki możesz poznać oglądając film (20 minut) pt. „Legenda o dwóch młynarzach”, którego twórcami i odtwórcami ról aktorskich są mieszkańcy Pionek. Powstał również film pełnometrażowy o wspomnianym Adasiu Guzalu pt. „Jarema”. To wszystko i jeszcze więcej pokażemy Ci w Centrum Aktywności Lokalnej w Pionkach. www.cal.pionki.pl

Serdecznie zapraszamy

podziel się z innymi –Share on FacebookShare on Google+Email this to someoneTweet about this on TwitterPrint this page